Rize, Güneysu, Rize Özel Bilge Okulları

TÜBİTAK’a proje yazarken en önemli şey; jüriye “Ben bu işi neden yapmak istiyorum ve gerçekten neyi çözmek istiyorum?” sorusunun cevabını hissettirebilmektir. Proje yazmaya başlarken önce kafamda problemi netleştiriyorum. Günlük hayatta karşılaştığım, gerçekten var olan bir sorun olmasına dikkat ediyorum. Sırf proje olsun diye değil, “Bunu çözebilir miyim?” diye düşündüğüm bir problem seçiyorum. Çünkü yazarken de anlatırken de bu samimiyet kendini belli ediyor.

Projede kullandığım dilin çok akademik olmasından özellikle kaçınıyorum. Uzun, karmaşık cümleler yerine sade ve anlaşılır bir anlatım tercih ediyorum. Jürinin karşısında oturan kişinin de insan olduğunu ve yazıyı hızlıca okuduğunu düşünüyorum. Bu yüzden ne yaptığımı, nasıl yapacağımı ve neden önemli olduğunu açık açık anlatıyorum. “Bu sistem şunu yapacak, şu sorunu şu şekilde çözecek,” demek, çoğu zaman süslü cümlelerden daha etkili oluyor.

Projenin özgünlüğü benim için çok önemli bir nokta. İnternette benzer çalışmalar varsa bile “Ben bu projede neyi farklı yapıyorum?” sorusuna mutlaka cevap veriyorum. Bazen kullanılan yöntem farklı oluyor, bazen hedef kitle değişiyor, bazen de sistem daha basit ama uygulanabilir oluyor. TÜBİTAK’ın özellikle uygulanabilir ve geliştirilebilir projelere değer verdiğini unutmuyorum.

Amaç ve yöntem kısmını yazarken hayal satmamaya dikkat ediyorum. Yapamayacağım şeyleri yazmak yerine; gerçekten denediğim ya da denemeyi planladığım adımları anlatıyorum. Eğer bir maket, deney ya da prototip varsa bunu net şekilde ifade ediyorum. “Bu aşamada şunu yaptım, sonra bunu deneyeceğim,” demek projeyi daha inandırıcı yapıyor.

Projenin topluma, çevreye ya da bilime ne katkı sağlayacağını da mutlaka vurguluyorum. Küçük bir fikir bile olsa doğru anlatıldığında büyük bir etki yaratabiliyor. Özellikle çevre, enerji, engelli bireyler ya da günlük yaşamı kolaylaştıran çözümler TÜBİTAK’ta her zaman karşılık buluyor. Burada önemli olan; katkıyı abartmadan ama net şekilde ifade edebilmektir.

Son olarak projeyi yazdıktan sonra mutlaka baştan sona birkaç kez okuyorum. “Bunu ben yazmamış olsaydım anlar mıydım?” diye kendime soruyorum. Gerekirse sadeleştiriyorum, kısaltıyorum, gereksiz teknik kelimeleri çıkarıyorum. Çünkü iyi bir proje; en karmaşık fikri bile herkesin anlayabileceği şekilde anlatabilen projedir.